Artikel
     

Nierfalen bij Berner Sennenhonden

Bron: Clubblad V.B.S.H.

Wat zijn nieren?

Nieren zijn essentiële organen die zorgen voor de waterbalans in het lichaam en het bloed zuiveren van schadelijke stoffen. Het zuiveren vindt plaats in de zogenaamde nierlichaampjes, die bestaan uit filteronderdeeltjes die zorgen voor de zuivering en lussen die zorgen voor de waterbalans. Bij beschadigingen aan de nieren zal de zuiverende functie verminderd zijn en raakt de waterbalans in het lichaam verstoord. Daardoor raakt het hele lichaam in disbalans en wordt de hond ziek. Wordt er niet ingegrepen dan verergert de beschadiging en zal de hond uiteindelijk sterven.

Hoe spoor je een afwijkende nierfunctie op?

Om een afwijkende nierfunctie op te speuren zijn er tal van onderzoeksmethoden ontwikkeld. Het snelste en meest eenvoudige onderzoek is urineonderzoek. Hierbij wordt onder andere gekeken of er sprake is van ongewoon eiwitverlies door urine spontaan op te vangen of met behulp van een katheter. Is de urine afwijkend dan kan via bloedonderzoek bekeken hoe het met de zuiveringsfunctie gesteld is. Daarnaast kan met behulp van een echografie aan de buitenkant van de hond bekeken worden hoe de nieren er uit zien. Geeft dit alles niet voldoende uitsluitsel of is nader onderzoek gewenst dan is het nog mogelijk om een zogenaamde functietest uit te voeren of een biopt. Met een functietest wordt gekeken hoe de nieren nog functioneren door een onschuldig radioactief stofje in te spuiten dat alleen via de nieren wordt uitgescheiden. Een biopt wordt afgenomen met behulp van een holle naald om de precieze aard van de nierziekte vast te stellen. Hierbij wordt een stukje weefsel uit de nieren gehaald om de niercellen te kunnen onderzoeken. Bij dit laatste onderzoek moet de hond wel onder narcose. Een biopt geeft daarnaast waardevolle informatie indien er sprake is van erfelijke aanleg.

Waarom vertellen wij u dit allemaal?

Nierfalen is één van de regelmatig voorkomende doodsoorzaken van Berner Sennenhonden en staat op de derde plaats als zijnde meest voorkomende doodsoorzaak. Waarom nu juist de Berner Sennenhond zo vaak getroffen wordt is nog niet duidelijk, wel lijkt het er op dat het hier in een aantal gevallen om een erfelijke aandoening gaat omdat steeds vaker jonge honden hierdoor getroffen worden. Nierfalen bij oude honden is niet onbekend, ook de nieren worden immers ouder en daarmee neemt de zuiveringsfunctie af.

Wat is nu nierfalen?

Nierfalen is een verzamelnaam voor een aantal aandoeningen aan de nieren en staat voor het verminderend of niet functioneren van de nieren. Daarbij kan de oorzaak van het nierfalen in de nieren zelf gelegen zijn of er buiten bv. in de urinewegen. Honden met nierfalen worden vaak bij de dierenarts gebracht omdat ze regelmatig braken, vermageren, niet meer willen eten, veel drinken en veel plassen, weinig actief meer zijn en/ of hun uithoudingsvermogen afgenomen is. Op het moment dat symptomen van nierfalen zichtbaar zijn, is het functionele nierweefsel vaak al voor een groot deel aangetast. Er bestaan twee vormen van nierfalen nl. acuut en chronisch nierfalen. Het grote verschil tussen deze twee vormen is de tijdsduur waarbinnen de problemen zich openbaren. Acuut nierfalen kan binnen minuten tot uren zichtbaar zijn terwijl chronisch nierfalen vaak weken of maanden aanwezig is alvorens er duidelijke problemen optreden. Hoe sneller nierfalen ontdekt wordt hoe groter de kans is dat de oorzaak van het nierfalen kan worden achterhaald en hoe sneller een behandeling kan worden ingesteld. Wordt nierfalen snel ontdekt dan is er vaak volledig herstel van het nierweefsel na behandeling mogelijk.

Welke vorm van Nierfalen komt er bij de Berner Sennenhond voor?

Uit onderzoek is gebleken dat bij de Berner Sennenhond meestal glomerulonefritis voorkomt ofwel een ontsteking van de glomeruli, de filteronderdelen van de nierlichaampjes. Deze ontsteking kan door allerlei dingen veroorzaakt worden maar treden vaak op na een chronische infectie waardoor de eigen afweersystemen van het dier zorgen voor een ontsteking. Uit onderzoeken is inmiddels gebleken dat in sommige fokkerij lijnen meer gevallen van nierfalen voorkomen waarbij teven vaker worden getroffen dor nierfalen. Er bestaan nog veel onduidelijkheden omtrent het familiaire verband, de erfelijke aanleg en op welk(e) gen(en) de afwijking ligt. De werkgroep gezondheid heeft plannen om een onderzoek op te zetten naar de erfelijke basis van deze vorm van nierfalen.

Wat is de ziekte van Lyme?

De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door een bacterie nl. de Borrelia burgdorferi. Besmetting met de B. burgdorferi vindt plaats via een tekenbeet. Na besmetting met deze bacterie kunnen binnen enkele dagen algemene symptomen optreden zoals koorts, verlies van eetlust, kreupelheid en verdikte lymfeknopen. Omdat de symptomen vaak snel weer verdwijnen wordt een hond meestal niet naar de dierenarts gebracht voor onderzoek. Regelmatig ziet men de kreupelheid met tussenpozen terugkomen. In veel gevallen treden er ook helemaal geen symptomen op na een besmetting met de bacterie Borrelia. Pas als de conditie van het besmette dier verder achter uit gaat wordt meestal een dierenarts ingeschakeld. Een correcte diagnose stellen is mede daardoor moeilijk omdat men de tekenbeet al is vergeten en daarnaast is onder andere bloedonderzoek vereist om de juiste diagnose te stellen. In een aantal gevallen kan de bacterie niet met bloedonderzoek worden aangetoond. Voorkomen is beter dan genezen, is in het geval van de ziekte van Lyme en teken een goed advies. Behandel uw hond daarom regelmatig tegen teken en controleer na wandelingen op de eventuele aanwezigheid van een teek.

Wat is nu de relatie tussen Nierfalen en de ziekte van Lyme?

In een aantal gevallen van nierfalen is de bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt aangetroffen in het bloed- en/ of weefselonderzoek. Momenteel lopen er verschillende onderzoeken naar de relatie tussen niefalen en de ziekte van Lyme. Wij houden u op de hoogte.

Dit stuk is tot stand gekomen met dank aan Drs. A.M. van Dongen verbonden aan de Universiteitskliniek van Gezelschapsdieren.
 
naar boven